مهارت ارتباط

هدف از برقراري ارتباط با ديگران اين است که بتوانيد پيام خود را به آنها منتقل سازيد . اگر شما بتوانيد پيام خود را به ديگران تفهيم کنيد ، افکار و ايده هاي شما به طور موثر منتقل خواهد شد . در غير اين صورت نمي توانيد نظر خودتان را با ديگران در ميان بگذاريد و ارتباط شما با آنها به خوبي برقرار نشده و به شکست اهداف فردي يا حرفه اي شما خواهد انجاميد .

براي کليه ي فعاليت هاي اجتماعي از جمله : دوست يابي ، ازدواج ، تحصيل ، اشتغال ، برطرف ساختن نيازهاي روزانه و …. نيازمند برقراري ارتباط موثر با ديگران هستيم و اگر اين مهارت را به خوبي نياموخته باشيم ، اغلب فعاليت هاي اجتماعي ما آنگونه که ما مي خواهيم پيش نرفته و رضايت ما را تامين نخواهد کرد .

توانايي برقراري روابط اجتماعي ، يکي از نشانه هاي اصلي سلامت روان در افراد است . کساني که از اين توانايي برخوردار نيستند ، غالبا دوستان اندکي داشته و شبکه ي اجتماعي و حمايتي محدودي دارند . دستيابي به پيوندهاي اجتماعي و به دنبال آن احساس امنيت ، آرامش ، اهميت و احترام ، نيازمند برخورداري از مهارت هاي اجتماعي مي باشد که مهمترين آنها را توانايي برقراري ارتباط موثر با ديگران تشکيل مي دهد .

افراد بسياري وجود دارند که به دليل فقدان اين مهارت ها از رسيدن به اهداف اجتماعي شان باز مي مانند . اما خوشبختانه يکي از اصول مهارت هاي زندگي از جمله ” ارتباط موثر ” آن است که قابل يادگيري بوده و همه مي توانند با فراگيري و تمرين آن عملکرد موثرتري در تعامل با ديگران داشته باشند .

ارتباط چيست و اجزاي آن کدامند ؟

” برقراري ارتباط ، عبارت است از : ارسال پيام از يک شخص به شخصي ديگر از طريق کانال ارتباطي کلامي يا غير کلامي ” .
فرستنده، پيام را ايجاد و آن را منتقل مي کند . گيرنده ، فرد يا گروهي است که پيام رادريافت و به آن پاسخ مي دهد . پيام ، شامل اطلاعات فرستنده + تفسر گيرنده از آن است . کانال ارتباطي شيوهاي است که فرستنده از آن طريق پيام خود را به گيرنده منتقل مي کند که ممکن است به صورت کلامي يا غير کلامي باشد .

فرستنده : پيام + کانال ارتباطي = گيرنده

بازخورد ، اطلاعي است که فرستنده ي پيام از گيرنده ي پيام ، به روش هاي مختلف دريافت مي کند .

ارتباط ضعيف مي تواند از هر گونه نارسايي در الگوي ارتباط حاصل شود :

* فرستنده نتواند يک پيام روشن ارسال کند .
* گيرنده به دقت گوش ندهد و نتواند پيام را به درستي درياغت کند .
* فرستنده نتواند بازخورد را تصديق کند و يا به آن پاسخ گويد .
* گيرنده نتواند توسط يک بازخورد صحيح ، پيام را براي فرستنده روشن نمايد .

فرستنده خوب کيست :
براي اينکه پيام شما به خوبي از سوي گيرندگان پيام دريافت و درک شود ، ابتدا بايد قابليت اعتماد خوبي بين آنها کسب نماييد ، مثلا به آنها نشان دهيد که از دانش خوبي در حوزه ي مذکور برخورداريد . همچنين بايد شناخت نسبي از گيرنده يا گيرندگان پيام تان ( مثل آگاهي از سطح تحصيلات آنها ) داشته باشيد .
شرايط گيرنده هنگام دريافت پيام :
وضعيت و و حالات گيرندگان پيام در درک آنها از پيامي که با آن روبرو مي شوند ، تاثير بسياري دارد . خستگي ،بي حوصلگي ، عدم علاقه به فرستنده ي پيام يا محتواي پيام و همچنين حالات هيجاني گيرندگان پيام ، در فرايند برقراري ارتباط حائز اهميت است .

براي مثال : مردي که خسته از کار روزانه و با درگيري هاي فکري فراوان به منزل برمي گردد ، هر گز نمي تواند گيرنده ي خوبي براي پيام همسرش در مورد کم کاري و بي توجهي او به وضعيت تحصيلي فرزندشان باشد . بنابر اين ارتباط نارسايي شکل گرفته و نتيجه ي مطلوبي حاصل نخواهد شد . اما اگر آن زن وضعيت همسرش را در نظر گرفته و زماني مشکل را مطرح کند که او شرايط بهتري براي پذيرش پيام اشته باشد ، حتما اين ارتباط به نتيجه ي بهتري خواهد رسيد .

موانع برقراري ارتباط موثر :
برخي از موانع برقراري ارتباط عبارت اند از :

* گوش ندادن و انتقاد يا تحقير کردن افراد
* احساس خود را صادقانه بيان نکردن
* ارزيابي هاي شتاب زده و نتيجه گيري هاي عجولانه
* حرف ديگران را قطع کردن
* پيش داوري يا نگرش سو گيرانه و تعصبات وتفکرات قالبي و خشک

روش هاي کمک کننده در برقراري ارتباط موثر :

* برقراري ارتباط غير کلامي
* تکرار و انعکاس آنچه سخنگو مي گويد
* انتخاب زمان مناسب براي صحبت
* تماس چشمي خوب و حالات چهرهاي خوشايند
* از طريق زبان بدن يا اصوات دلگرم کننده مثل ” آها ” به فرستنده بفهمانيم که به او گوش مي دهيم

ده گام طلايي در برقراري ارتباط موثر :

1) با شناخت و درک سبک ارتباطي خودتان شروع کنيدُ:

مهارت ارتباط موثر در درجه اول نيازمند آن است که شما از خود آگاهي خوبي برخوردار باشيد . آگاهي از سبک ارتباطي خودتان به شما کمک مي کند تا تاثير خوب و پايدار بر ديگران بگذاريد . با درک اينکه ديگران
شما را چطور ارزيابي مي کنند ، بهتر مي توانيد با سبک ارتباطي آنها سازگار شويد . در واقع شما باشناسايي و برجسته نمودن آن دسته از ويژگي ها يا رفتارهاي ديگران که با شما همخواني بيشتري دارند ،راهي براي برقراري ارتباط با آنها فراهم مي سازيد.

2) يک برداشت خوب از خودتان ارائه دهيد :

وقتي براي اولين بار با فرد يا افرادي برخورد مي کنيد ، از سوي آنها مورد اارزيابي اوليه قرار مي گيريد که ممکن است تنها ظرف چند ثانيه ، برداشتي از شما براي ايشان شکل بگيرد . اين نگرش اوليه که ممکن است در برخي موارد تغيير ناپذير و غير قابل برگشت باشد ، تاثير بسزايي روي پذيرش شما از سوي ديگران
و شکل گيري ارتباط موثر ميان طرفين خواهد داشت . بنابراين مهم است بدانيد که در برخورد با افراد جديد ، چگونه عمل کنيد تا برداشت اوليه خوبي از خودتان در ذهن آنها ايجاد کنيد :

* هميشه در هر موقعيتي سر وقت و به موقع سر قرارتان حاضر شويد ، حتي در برخورد اول سعي کنيد چند دقيقه زودتر برسيد.

* خودتان باشيد و از گرفتن نقش ها يا ژست هايي مصنوعي که گمان مي کنيد جلوه ي بهتري از شما ارائه مي دهند ، اجتناب کنيد .
* در عين حال که بايد تميز و آراسته باشيد سعي کنيد طرز لباس پوشيدن و آرايشتان با موقعيت و زمينه ي ارتباط متناسب باشد.

3) مثبت نگر باشيد ،حتي اگر با چهرهاي انتقادي يا خشک از طرف مقابل تان روبرو شديد ، به موقعيت و برقراري ارتباط با ديدي مثبت بنگريد .

4) رفتاري همراه با فروتني و ادب داشته باشيد و از کوچک شمردن ، بي اهميت دانستن و تمسخر بحث با طرف مقابل تان اجتناب کنيد .

5) با بحث هاي کوتاه ، مسير هاي طولاني را طي کنيد > سعي کنيد در همان ابتداي آشنايي با سوالات کليدي و به جا يک نقطه ي اشتراک بين خودتان بيابيد و بحثي را آغاز کنيد . مثلا : به چه تفريحي علاقه داري ؟

6) تمام توجه تان را به فرد مقابل متمرکز کنيد و طوري رفتار کنيد که او نيز متوجه اين امر بشود . به عنوان مثال : مبايل خود را خاموش کنيد يا فرد ديگري را در جمع نپذيريد

7) در حين صحبت ، ساده و بي آلايش باشيد و به اندازه ي کافي خود افشاگري نماييد . دادن اطلاعات به ديگران درباره ي خود به برقراري ارتباط کمک مي کند اما خود افشاگري زياد از حد ممکن است ديگران را خسته کرده و يا در قالب خوديتايي تفسير کنند . همچنين مراقب باشيد که هنگام خودافشايي ، اطلاعاتي را ارائه دهيد که متناسب با نوع ارتباط و روحيات فرد مقابل باشد . چرا که دادن اطلاعات نامتناسب از خود گاهي ممکن است ارتباط را محدود و يا حتي قطع سازد .

8) از زبان بدن بسيار و به موقع استفاده کنيد . ابزارهاي غير کلامي ارتباط مي توانند بسيار کمک کننده باشند : روي خوش را فراموش نکنيد ، تماس چشمي داشته باشيد ، صاف و آرام بنشينيد .

9) هنگام صحبت کردن سعي کنيد از بحث منحرف نشويد پراکنده گويي باعث مي شود که شنونده از گوش کردن خسته شده و ارتباط خوبي به وجود نيايد .

10) در مکالمات فقط گوينده نباشيد ، گه گاهي در پايان صحبت هاي خود مکث کنيد و طرف مقابلرا ترغيب کرده ات نظرش را بيان کند . براي اين که به ديگران هم فرصت حرف زدن بدهيد مي توانيد عقيده ي آنها را در مورد موضوع بحث جويا شويد ، با اين کار هم ارتباط دو طرفه و خوبي بين شما شکل مي گيرد و هم به ديگران نشان مي دهيد که براي آنها و نظراتشان احترام قائل هستيد

دیدگاه‌ها

برای ثبت نظر وارد شوید