توانبخشی شناختی


توانبخشی شناختی یا بازتوانی شناختی شامل مجموعه برنامه‌هایی برای تمرین مغز می‌باشد که منجر به ارتقاء کارکردهای ذهنی و شناختی فرد و در نتیجه موفقیت‌های فردی در حوزه‌های نظیر تحصیل، شغل و روابط اجتماعی می‌گردد.

افرادی که دارای آسیب مغزی هستند و یا افرادی که در کارکردهای شناختی خود آسیب دیده‌اند می‌توانند از این برنامه‌ها بهره برده و کارکردهای شناختی و ذهنی خود را بهبود بخشند.
علاوه بر افرادی که در زمینه کارکردهای شناختی آسیب دیده‌اند، افرادی که به دنبال افزایش مهارت‌ها و توانمندی‌های ذهنی هستند نیز از این برنامه‌ها برای ارتقاء عملکرد خود استفاده می‌کنند. بنابراین توانبخشی شناختی (بازتوانی شناختی) یک فرایند آموزشی در راستای ارتقاء عملکرد می‌باشد.

به منظور بهره گیری هر چه بهتر از برنامه‌های توانبخشی شناختی لازم است ابتدا کارکردهای ذهنی و شناختی فرد مورد ارزیابی قرار گرفته تا نقاط ضعف و قوت فرد مشخص گردند. برمبنای نتایج ارزیابی‌ها، برنامه‌ریزی آموزش شناختی برای فرد طرح‌ریزی شده و به بهود عملکرد فرد کمک می‌شود. ارزیابی حافظه و یادگیری، دقت و تمرکز، عملکرد اجرایی و سایر مهارت‌های شناختی فرد توسط آزمون‌های شناختی کامپیوتری، ارزیابی عملکرد تحصیلی، مشاهدات بالینی، عملکردهای روزانه و گزارش‌های والدین و … صورت می‌گیرد.

توانبخشی شناختی (بازتوانی شناختی) شامل 4 مولفه می باشد:
۱. آموزش و تمرین نقاط ضعف و قوت شناختی: هدف از این مرحله افزایش آگاهی نسبت به ویژگی‌ها، توانمندی‌ها و ضعف‌های فرد می‌باشد.
۲. فرایند آموزش و تمرین: در این مرحله مهارت های شناختی آسیب دیده در اثر تمرین، مجددا بازسازی می گردند. در این مرحله تمرکز بر رفع مشکل می‌باشد.
۳. تمرین راهبردی: در این مرحله از راهبردهای محیطی، درونی و بیرونی به منظور تثبیت مهارت‌های کسب شده استفاده می‌گردد. تمرکز بر چیزی فراتر از حل مشکل است و فرد باید علاوه بر حل مساله، به دنبال ثبات مهارت‌های کسب شده با تمرین مداوم باشد.
۴. تمرین فعالیت ها عملی: در این مرحله فرد با تمرکز بر مهارت‌های شناختی که کسب نموده است، این مهارت‌های در فعالیت‌های روزمره زندگی به صورت عملی تر تمرین می کند. در این مرحله فرد ارتقاء عملکرد را تجربه می کند؛ بدین معنا که فرد از حالت بهبود مهارتهای شناختی آسیب دیده در مرحله اول به ارتقاء کارکردها و مهارت های شناختی می رسد.

اصطلاح توانبخشی شناختی شامل طیف وسیعی از روشهای درمانی است که توسط متخصص‌های مختلف توانبخشی قابل اجراست. بسیاری از متخصصین توانبخشی و بطور کلی حیطه سلامت از جمله کاردرمانگران، فیزیوتراپیست‌ها، متخصصین آموزش استثنایی و عصب-روانشناسان، روانشناسان، روانپزشکان و .. جهت ارتقاء سطح عملکرد‌های شناختی مراجعین خود، از رویکرد‌های توانبخشی شناختی (بازتوانی شناختی) بهره می‌گیرند.

نیاز به مشاوره دارید؟

تلفنی از شنبه تا چهارشنبه از ۸ صبح تا ۸ شب

آنلاین ۲۴ ساعت شبانه‌روز ۷ روز هفته