ابزارهای سنجش


ابزارهای سنجش را می توان به دو دسته اصلی پرسشنامه ای و سنجش فیزیولوژیکی تقسیم کرد

سنجش فیزیولوژیکی:


این بخش دارای سه بخش می‌باشد:
۱. استرس تست: با کمک دستگاه بیوفیدبک تمام علائم بدنی فرد در زمانی که سیستم اعصاب پاراسمپاتیک فعال است و فرد در آرامش به سر می‌برد با زمانی که سیستم عصبی سمپاتیک فعال است بررسی می‌شود. با کمک این تست می‌توانیم علائم بدنی فرد را در حین اضطراب و استرس تشخیص دهیم تا در برنامه‌ی درمانی مورد توجه قرار دهیم علائم بدنی نظیر اختلال در ریتم تنفس، ضربان قلب، دمای بدن، انقباضات عضلانی، تعریق و ... مورد بررسی قرار می‌گیرد.
۲. ارزیابی مغزی: با کمک دستگاه Clinical Q نسبت امواج مغزی در نقاط مختلف مغز سنجیده می شود و مشکلات و اختلالات خاص بررسی می شود.
۳. آزمون های شناختی: ابزارهای مانند TOVA و یک سری دیگر از ابزارهای کامپوتری که توانمندی های شناختی همچون تمرکز و حافظه فعال و... را می سنجد.

سنجش پرسشنامه ای:


پرسشنامه‌های مختلفی جهت سنجش وجود دارد که به اختصار چند نمونه آن توضیح داده می‌شود:

پرسشنامه شخصیت NEO
یکی از جدیدترین پرسشنامه‌های مربوط به ارزیابی ساخت شخصیت بر اساس دیدگاه تحلیل عاملی است. این آزمون به لحاظ انعکاس ۵ عامل اصلی امروزه به عنوان یک مدل فراگیر بر اساس تحلیل عوامل محسوب می‌شود و گستردگی کاربرد آن در ارزیابی شخصیت افراد سالم و نیز در امور بالینی می‌تواند یکی از مناسب‌ترین ابزار ارزیابی شخصیت باشد. این آزمون به دلیل بررسی‌هایِ گوناگون در گروه‌های سنی و در فرهنگ‌های مختلف روی آن صورت گرفته است می‌تواند یکی از جامع‌ترین آزمون‌ها در زمینه ارزیابی شخصیت باشد این آزمون موضوع تحقیقات طی ۱۵ سال گذشته بر روی نمونه‌های بالینی و بزرگسالان سالم بوده است. از این رو سودمندی آن هم در جریانات بالینی و هم در جریانات تحقیقی ارزیابی شده است.

پرسشنامه شخصیتی NEOPI-R
این پرسشنامه جانشین تست NEO است که در سال ۱۹۸۵ توسط مک کری و کاستا تهیه شده بود. این پرسشنامه ۵ عامل اصلی شخصیت و ۶ خصوصیت در هر عامل یا به عبارتی ۳۰ خصوصیت را اندازه می‌گیرد. و بر این اساس ارزیابی جامعی از شخصیت را ارائه می‌دهد .این پرسشنامه دارای دو فرم یکی (S) برای گزارش‌های شخصی است و شامل ۲۴۰ سوال پنج درجه‌ای از کاملاً موافق تا کاملاً مخالف است که توسط خود آزمودنی درجه‌بندی می‌شود و متناسب مردان و زنان در تمام سنین است و دیگری فرم (R) یا تجدید نظر شده نام دارد و بر اساس درجه‌بندی‌های مشاهده‌گر است. این فرم نیز دارای همان ۲۴۰ سوال بوده با این تفاوت که با ضمیر سوم شخص شروع می‌شود. فرم (R) هم می‌تواند به طور مستقل برای ارزیابی شخصیت به کار رود و هم به عنوان مکملی برای گزارش های شخصیِ فرم (S) و یا روایی آن مورد استفاده قرار گیرد.

‫تست هوش وکسلر‬‎
تست هوش توسط دیوید وکسلر معرفی شده او هوش را «گنجایش فرد برای درک و فهم و فائق شدن بر محیط اطراف خویش» تعریف می‌کند و هر سه مقیاس خود را در راستای این تعریف به وجود آورده است. دیوید وکسلر، تهیه کننده سه مجموعه‌ی آزمون انفرادی برای گروه‌های مختلف سنی است. هر سه مقیاس نه تنها بهره هوشی کلی را مشخص می‌کند، بهره هوشی کلامی (VIQ) و بهره هوشی عملی (PIQ) را نیز اندازه‌گیری می‌کند. مقیاس وکسلر در برگیرنده‌ی مجموعه‌های آزمون برای ارزیابی توانائی‌های متفاوت است و در ترکیب آنها، گنجایش و توانایی هوش کلی را ارائه می‌دهد. مقیاس‌های وکسلر از دو قسمت تشکیل شده است. یک قسمت آن به سوالاتی مربوط می‌شود که به درک زبان یا استفاده از زبان به صورت‌های مختلف، مانند صحبت کردن، خواندن و نوشتن احتیاج دارد که با این مجموعه سوالات، هوش کلامی را اندازه می‌گیرند؛ قسمت دیگر این آزمون از مجموعه سوالاتی تشکیل شده است که بیشتر جنبه عملی هوش را می‌سنجد؛ با این مجموعه سوالات هوش عملی یا غیر کلامی را اندازه می‌گیرند. اندازه‌گیری بهره هوشی غیرکلامی به استفاده و کاربرد زبان بستگی ندارد و برای اقلیت‌های فرهنگی، خصوصاً کودکان دو زبانه و نیز کودکان با فقر محیطی سنجش مناسبتری را به عمل می‌آورد.

پرسشنامه MMPI
این پرسشنامه یکی از بهترین ابزارهای روانشناسان بالینی و پر استفاده‌ترین ابزار سنجش و غربالگری بیماری‌های روانی است. این تست حاصل کار گروهی از روانشناسان دانشگاه مینه‌سوتا است که بارها مورد تجدید نظر، اصلاح و بهینه‌سازی قرار گرفته است. علاوه بر موارد بالینی و غربال‌گری بیماری‌های روانی از این ابزار در موارد متعدد دیگر از جمله موارد زیر استفاده شده است:
– در امور قضایی و اصلاح تبهکاران
– یافتن کاندیدهای مناسب جهت موقعیتهای اجتماعی که با سلامت جامعه در ارتباطند. مانند کارکنان انرژی هسته‌ای، افسران پلیس، خلبانان هواپیما و سایر موارد.
– انتخاب رویکرد درمانی مناسب
– مراکز مشاوره
– ازدواج و مشاوره خانواده

نیاز به مشاوره دارید؟

تلفنی از شنبه تا چهارشنبه از ۸ صبح تا ۸ شب

آنلاین ۲۴ ساعت شبانه‌روز ۷ روز هفته